Inflacija u aprilu ubrzala na 3,8 odsto: Gorivo i hrana najviše pogurali cijene
Potrošačke cijene u Crnoj Gori u aprilu su bile 1,4 odsto više nego u martu, dok je godišnja inflacija dostigla 3,8 odsto. Najveći pritisak na rast cijena došao je iz sektora prevoza, prije svega zbog poskupljenja goriva i maziva za motorna vozila.
Inflacija u Crnoj Gori u aprilu 2026. godine ponovo je ubrzala. Prema najnovijim podacima Uprave za statistiku Monstat, cijene proizvoda i usluga lične potrošnje, mjerene indeksom potrošačkih cijena, u aprilu su u odnosu na mart u prosjeku porasle 1,4 odsto, dok su u odnosu na april prošle godine bile više 3,8 odsto.
To je osjetno jači mjesečni rast nego u prethodnim mjesecima ove godine: u januaru je mjesečna inflacija iznosila 0,1 odsto, u februaru 0,2 odsto, u martu 0,8 odsto, a u aprilu 1,4 odsto. Godišnja inflacija je takođe ubrzala — sa 2,6 odsto u februaru i 3,1 odsto u martu, na 3,8 odsto u aprilu.
U periodu januar–april 2026. godine, potrošačke cijene su, u poređenju sa istim periodom prethodne godine, u prosjeku bile više 3,1 odsto.
Najveći doprinos mjesečnom rastu cijena imala su goriva i maziva za motorna vozila, čije su cijene u aprilu porasle 12 odsto u odnosu na mart. Samo ova stavka dodala je 0,72 procentna poena ukupnoj mjesečnoj inflaciji, što znači da je više od polovine aprilskog mjesečnog rasta cijena došlo upravo iz tog izvora.
Značajan pritisak došao je i iz cijena hrane. Povrće, krtole i mahunarke poskupili su 10 odsto na mjesečnom nivou, uz doprinos inflaciji od 0,28 procentnih poena. Rasle su i cijene odjeće, mesa i prerađevina od mesa, proizvoda za ličnu njegu, voća i orašastih plodova, kao i potrošnih proizvoda za održavanje domaćinstva.
Posmatrano po glavnim grupama proizvoda i usluga, najveći mjesečni rast zabilježen je u grupi Prevoz, gdje su cijene porasle čak 6,1 odsto. Slijede Odjeća i obuća sa rastom od 1,4 odsto, Hrana i bezalkoholna pića sa 1,3 odsto, te Pokućstvo i rutinsko održavanje stana sa 1,1 odsto.
Rast su zabilježili i restorani i usluge smještaja, kao i lična njega i razna dobra i usluge, po 0,9 odsto. Blagi rast zabilježen je kod rekreacije, sporta i kulture, kao i alkoholnih pića i duvana. Jedina glavna grupa u kojoj je evidentiran pad cijena bila je Stanovanje, voda, električna energija, gas i ostali energenti, i to za 0,1 odsto.
Na godišnjem nivou, najjači inflatorni pritisak takođe dolazi iz prevoza. Cijene u toj kategoriji bile su 12,3 odsto više nego u aprilu prošle godine, dok su goriva i maziva za motorna vozila poskupili 20,9 odsto, uz doprinos ukupnoj godišnjoj inflaciji od 1,19 procentnih poena.
Hrana i bezalkoholna pića su na godišnjem nivou poskupjeli 2,7 odsto, ali zbog velikog učešća u potrošačkoj korpi daju značajan doprinos ukupnoj inflaciji. Posebno se izdvajaju meso i prerađevine od mesa, koje su za godinu dana poskupjele 6,1 odsto i dodale 0,53 procentna poena godišnjoj inflaciji.
Među stavkama koje su najviše uticale na godišnji rast cijena su i čvrsta goriva, duvan, restorani i kafei, ulja i masti, usluge održavanja i popravke stambenih objekata, kao i rente.
Istovremeno, neke kategorije su ublažile ukupan rast cijena. Povrće, krtole i mahunarke su, uprkos snažnom mjesečnom skoku u aprilu, na godišnjem nivou bile jeftinije 6,5 odsto, što je smanjilo ukupnu godišnju inflaciju za 0,27 procentnih poena. Pad su zabilježile i cijene snabdijevanja vodom, cipela i ostale obuće, šećera, slatkiša i deserata, kao i opreme za mobilnu telefoniju.
Zaključak iz aprilskih podataka je jasan: inflacija u Crnoj Gori trenutno nije široko ravnomjerno raspoređena, već je u značajnoj mjeri pogurana energentima, prevozom i pojedinim prehrambenim proizvodima. Iako godišnja stopa od 3,8 odsto nije dramatična u poređenju sa inflatornim talasom prethodnih godina, aprilski mjesečni skok od 1,4 odsto pokazuje da su cijene ponovo osjetljive na promjene kod goriva i hrane — dvije kategorije koje domaćinstva najbrže osjete u svakodnevnoj potrošnji.
Monstat je objavio i podatke o harmonizovanom indeksu potrošačkih cijena, koji omogućava poređenje sa zemljama Evropske unije. Prema HICP metodologiji, godišnja inflacija u aprilu iznosila je 3,6 odsto, dok je mjesečna stopa bila 1,5 odsto.
Ključni podaci za izdvajanje
- Mjesečna inflacija u aprilu: 1,4%
- Godišnja inflacija u aprilu: 3,8%
- Inflacija januar–april 2026: 3,1%
- Najveći mjesečni rast: Prevoz +6,1%
- Goriva i maziva: +12% mjesečno, +20,9% godišnje
- Hrana i bezalkoholna pića: +1,3% mjesečno, +2,7% godišnje
- Povrće: +10% mjesečno, ali -6,5% godišnje
- Najveći godišnji doprinos inflaciji: goriva i maziva, 1,19 procentnih poena